Yeni Bir Düzen Kurulur, Türkiye de Yerini Alır

  • 1) Soğuk savaş yıllarının yaşandığı dönem, Kıbrıs sorunu başladığı aylar. Haziran 1964.
    Kıbrıs’ta Türklere yönelik saldırıların başlaması ve Türkiye’nin garantör devlet olarak ‘harekat’ dahil her türlü tedbiri gündemine alması ABD’yi rahatsız etmişti.
  • 2) ABD’nin 36’ncı başkanı Lyndon Johnson, 5 Haziran 1964’te dönemin Başbakanı İsmet İnönü’ye bu rahatsızlığı ‘küstah’ ifadelerle dile getirdiği bir mektup yazdı. “Karşınızda Sovyetler Birliği’ni bulursanız yanınızda biz olmayacağız” temalı mektup, şu ifadelerle bitiyordu:
  • 3) “Bizimle yeniden ve en geniş ölçüde istişare etmeksizin böyle bir harekete tevessül etmeyeceğinize dair bana teminat vermediğiniz takdirde, meselenin gizli tutulması hususunda Büyükelçi Hare’e vaki talebinizi kabul etmeyecek ve NATO Konseyi ile +
  • 4) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acilen toplantıya çağrılmasını istemek mecburiyetinde kalacağım. Bu mesele hakkında sizinle şahsen görüşebilmemizin mümkün olmasını isterdim. Mateessüf, mevcut anayasa hükümlerimizin icabı dolayısıyla, +
  • 5) Birleşik Amerika’dan ayrılamamaktayım. Teferruatlı müzakereler için siz buraya gelebilirseniz, bunu memnuniyetle karşılarım. Genel barış ve Kıbrıs meselesinin aklıselimle ve sulh yoluyla halli hususunda sizinle benim çok ağır mesuliyet taşımakta olduğumuzu hissediyorum.
  • 6) Bu itibarla aramızda en geniş ve en samimi istişarelerde bulununcaya kadar sizin ve meslektaşlarınızın tasarladığınız kararı geri bırakmanızı rica ederim.
  • 7) İnönü, Time Dergisi’ne verdiği mülakatta bu mektuba şu cevabı vermişti: Kıbrıs’taki bu haksız durum devam eder, müttefikler bizi yalnız bırakır, NATO yanımızda olmaz, anlayışsızlık hüküm sürer, Türk azınlık ezilir, bu böyle devam ederse; +
  • 8) Günün birinde Batı’nın bu savunma sistemi yıkılır, yeni şartlarla yeni bir sistem ve dünya kurulur, Türkiye de bu yeni dünya içinde yerini bulur.” -İsmet İnönü, Haziran 1964

Celal Altaylı

Twitter: @MiralayMirzaBeg

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.